1. หลังศึกษาเนื้อหาพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติกับแหล่งทรัพยากรการเรียนรู้ให้นิสิตทำกิจกรรมดังนี้
1.1 จากแหล่งการเรียนรู้ 31 แห่ง ให้แบ่งประเภทของแหล่งการ เรียนรู้ เช่น ทรัพยากรธรรมชาติ/อาคารสถานที่/บุคคล/วิธีการ
1.1 จากแหล่งการเรียนรู้ 31 แห่ง ให้แบ่งประเภทของแหล่งการ เรียนรู้ เช่น ทรัพยากรธรรมชาติ/อาคารสถานที่/บุคคล/วิธีการ
ตอบ
แหล่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต ภาคเหนือ
1.
ห้องสมุดประชาชนจังหวัดเชียงใหม่
2.
พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวี จังหวัดเชียงใหม่
3.
สวนสัตว์เชียงใหม่
4.
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้
อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดเชียงใหม่
5.
ศูนย์เรียนรู้กสิกรรมธรรมชาติตำบลไทรย้อยเครือข่ายเศรษฐกิจพอเพียง
จังหวัดแพร่
ทั้งหมดคือ แหล่งการเรียนรู้ประเภท
สถานที่
แหล่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
1.
ห้องสมุดประชาชนจังหวัดมุกดาหาร
2.
พระธาตุเรืองรอง จังหวัดศรีสะเกษ
3.
ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุบลราชธานี
4.
สำนักวิทยบริการ
มหาวิทยาลัยขอนแก่น
5.
สำนักวิทยบริการ
มห่าวิทยาลัยมหาสารคาม
6.
สวนสัตว์นครราชสีมา
ทั้งหมดคือ แหล่งการเรียนรู้ประเภท
สถานที่
แหล่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต ภาคกลางและตะวันออก
แหล่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต ภาคกลางและตะวันออก
1.
ห้องสมุดประชาชนจังหวัดฉะเชิงเทรา
2.
ห้องสมุดประชาชน
“เฉลิมราชกุมารี” อำเภอเมืองราชบุรี
3.
พิพิธภัณฑ์ธนาคารแห่งประเทศไทย
กรุงเทพมหานคร
4.
พิพิธภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้งไทย จังหวัดนครปฐม
5.
องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ
(อพวช.) จังหวัดปทุมธานี
6.
เมืองโบราณ จังหวัดสมุทรปราการ
7.
สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล มหาวิทยาลัยบูรพา จังหวัดชลบุรี
8.
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป กรุงเทพมหานคร
9.
หอศิลปมหาวิทยาลัยกรุงเทพ
10. หอศิลปวิทยนิทรรศน์ กรุงเทพมหานคร
11. สวนสัตว์ดุสิต กรุงเทพมหานคร
12 สวนสัตว์เปิดเขาเขียว จังหวัดชลบุรี
13. ศูนย์กีฬาแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กรุงเทพมหานคร
14. หอสมุด
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ องครักษ์ จังหวัดนครนายก
15. ศูนย์ฝึกและพัฒนาอาชีพเกษตรกรรมวัดญาณสังวรารามวรมหาวิหาร
อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
จังหวัดชลบุรี
จังหวัดชลบุรี
ทั้งหมดคือ แหล่งการเรียนรู้ประเภท สถานที่
แหล่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต ภาคใต้
1.
ห้องสมุดประชาชนจังหวัดนครศรีธรรมราช
2.
ห้องสมุดประชาชน
“เฉลิมราชกุมารี” จังหวัดภูเก็ต
3.
สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำภูเก็ต สถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเล
ชายฝั่งทะเล และป่าชายเลน
4.
สวนพฤกษศาสตร์ภาคใต้
(ทุ่งค่าย) จังหวัดตรัง
5.
สวนสัตว์สงขลา
ทั้งหมดคือ แหล่งการเรียนรู้ประเภท
สถานที่
1.2.1 อะไร คือ องค์ความรู้ของแหล่งการเรียนรู้นั้น ๆ
ตอบ ชื่อของสัตว์ และลักษณะต่างๆของสัตว์ชนิดต่างๆ รวมถึงแหล่งที่มา แหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์แต่ละชนิดที่มีความแตกต่างกัน
1.2.2 นิสิตคิดว่าใคร คือ กลุ่มเป้าหมายหลัก / กลุ่มผู้เรียนหลัก ให้ระบุ
ตอบ นักเรียน นักศึกษาที่มาหาความรู้ และประชาชนทั่วไป
1.2.3 วิธีการจัดกระบวนการเรียนรู้สำหรับผู้เรียน/กลุ่มเป้าหมายนั้น ๆ
ตอบ เป็นการสาธิต และการแนะนำเพิ่มเติม การให้ผู้ที่มาศึกษาได้รับจากประสบการณ์ตรงจะเป็นวิธีที่เหมาะสม
1.2.4 รูปแบบ / วิธีการ / เทคนิคการนำเสนอ
ตอบ มีวิธีการสาธิตการให้อาหาร และมีการแสดงความสามารถของสัตว์ชนิดต่างๆ และตามสถานที่ที่มีสัตว์ก็จะมีป้ายอธิบายถึงความเป็นมา ชนิด ชื่อ ของสัตว์แต่ละชนิดด้วย นอกจากนั้นบางที่ก็มีเจ้าหน้าที่คอยให้ความรู้ต่างๆเพิ่มเติม
1.2.5 มีวิธีการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับวัตถุประสงค์และกลุ่มผู้เรียนอย่างไร
ตอบ กลุ่มผู้เรียนเป็นเด็กเยาวชนก็ควรมีการให้คำแนะนำใกล้ชิด และให้ประสบการณ์จริงที่สามารถจำได้ง่ายๆ
1.2.6 สามารถเชื่อมโยงกับการศึกษา ในระบบ นอกระบบ ตามอัธยาศัย ได้หรือไม่อย่างไร
ตอบ เป็นการเชื่อมโยงกับการศึกษาตามอัธยาศัย ซึ่งสามารถเรียนรู้ได้ตั้งแต่เด็กเล็กๆ จนถึงวัยชรา ในสวนสัตว์แห่งนี้มีทั้งการศึกษาค้นคว้าวิจัย โครงการต่างๆ และการอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่า อีกทั้งยังมีการสร้างความสมดุลระบบทางธรรมชาติ และยังเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจอีกด้วย
2. หลังจากศึกษาเนื้อหาแหล่งการเรียนรู้ประเภทบุคคลให้นิสิต Download Clip VDO เกี่ยวกับแหล่งเรียนรู้ประเภทบุคคล คนละ 2 ClipVDO พร้อมนำเสนอบน Weblog พร้อมอธิบาย องค์ความรู้ที่ได้/รางวัลที่ได้รับ/จุดเด่น
พ่อผอง เกตุพิบูลย์ ปราชญ์ชาวบ้าน และคุณครูนักพัฒนา
พ่อผอง เกตพิบูลย์ ปราชญ์ชาวบ้านจังหวัดขอนแก่น และคุณครูนักพัฒนาคนสำคัญ ผู้เจริญรอยตามพระยุคลบาท เรื่องเศรษฐกิจพอเพียงในการดำเนินชีวิต และเข้าถึงธรรมะบนรากฐานของความรัก ผู้ขยายเครือข่ายการเรียนรู้สู่การพึ่งตนเองของชาวบ้านโนนพริก แม้ว่าอายุล่วงเลยมาถึง 70 ปี พ่อผอง และแม่จันทรา เกตพิบูลย์ แห่งบ้านโนนพริก อำเภอพล จังหวัดขอนแก่น ดูเหมือนยิ่งนานวันยิ่งแข็งแรงขึ้นด้วยการร่วมแรงร่วมใจสร้างสวนจันทรา มาตั้งแต่ปี 2534 จนทำให้ทั้งสองท่านมีความสุขขึ้นมากทั้งกาย ใจ และสังคม รางวัลพระธาตุนาดูรทองคำที่ได้รับจากพระหัตถ์ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เมื่อ 21 ธันวาคม 2541 ที่ผ่านมาไม่เป็นเพียงความภาคภูมิใจของคนในครอบครัวของพ่อผอง เท่านั้น หากเป็นความภาคภูมิใจของพวกเราชาวเครือข่ายการเรียนรู้สู่การพึ่งตนเองทุกคน
พ่อผองเกิดเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน 2473 จบการศึกษาแล้วเริ่มอาชีพเป็นครูที่ดี ทั้งสายผู้สอนและสายผู้บริหารตั้งแต่ปี พ.ศ. 2494 จนเกษียณอายุในตำแหน่งครูใหญ่ เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2534 มีบุตรสาว 1 คน และบุตรชาย 5 คน
องค์ความรู้ที่ได้
การทำเกษตรประณีต เป็นการเปลี่ยนวิธีคิดใหม่ของเกษตรกร จากการคิดเพียง 1 ไร่ คือ ที่ดิน 1,600 ตารางเมตร ไม่มีการคำนวณและคำนึงถึงประโยชน์ที่จะได้มากนัก การคิดว่า 1 ไร่มี 1,600 ตารางเมตร หยาบเกินไป อาจจะต้องคิดเป็นตารางฟุต ตารางนิ้ว หรือตารางเซนติเมตรไปเลย เป็นการท้าทายให้ไม่คิดเฉพาะดิน แค่ใต้ดินก็สามารถปลูกพืชได้ เช่น ปลูกมันเทศซึ่งลงหัวในดิน เหนือดินขึ้นไป 2 ชั้น 3 ชั้น ก็มีต้นไม้มีนก และมีสัตว์ต่าง ๆ รอบ ๆ แปลงปลูกชะอมได้กว่า 500 ต้น เก็บเกี่ยวแต่ละต้นจะมีกินมากมาย มีเหลือแจกเพื่อน เหลือแจกนำไปขาย พื้นที่เหนือดินปลูกฟัก น้ำเต้า ในแปลงปลูกผักไม้ผล ไม้ใช้สอย พื้นที่ว่างเลี้ยงสัตว์ เพาะเห็ด เป็นต้น
รางวัลที่ได้รับ
พ่อผองได้รับรางวัลต่าง ๆ มากมาย ดังนี้
1. รางวัลโล่ห์สิงห์ทอง จากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย สาขาผู้นำอาชีพก้าวหน้า จังหวัดขอนแก่น ปี 2541 โดยสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดขอนแก่น
2.รางวัลพระราชทานพระธาตุนาดูนทองคำจากสมเด็จพระเพรัตนราชสุดาฯ เมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2541 โดยการคัดเลือกจากมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
3. เกียรติบัตรอาสาสมัครไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในชุมชนประจำปี 2541 โดยรัฐมนตรีกระทรวงยุติธรรม
4. เกียรติบัตร "ภูมิปัญญาท้องถิ่น" เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2542 โดยวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีจังหวัดขอนแก่น
5. เกียรติข้าราชการบำนาญดีเด่น ประจำปี 2542 โดยสำนักงานการประถมศึกษาอำเภอพล
6. เกียรติบัตรข้าราชการบำนาญดีเด่น ประจำปี 2542 โดยเขตพัฒนาคุณภาพการศึกษาทักษิณ (เขต 5)
7. รางวัลคนค้ำคูณเมืองขอนแก่น ประจำปี 2543 โดยมูลนิธิพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน เพื่อคุณภาพชีวิตดี จังหวัดขอนแก่น
8. เกียรติบัตรเกษตรผสมผสานสาขาไร่นาสวนผสม ประจำปี 2544 โดยสำนักงานการเกษตรภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
จุดเด่น
พ่อผองถือเป็นตัวอย่างของข้าราชการบำนาญที่ตั้งใจศึกษาเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยเฉพาะอย่างยิ่งแนวทางพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เรื่องเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวทางทฤษฎีใหม่ ทำให้ชีวิตดีขึ้นอย่างชัดเจน มีความหวัง มีความฝัน และมีแผนปฏิบัติการ มีผู้ทำตามอย่างใกล้ชิด 109 คน มีคนมาดูงานตั้งแต่ปี 2538 นับได้ถึง 3000 คนเศษ กลายเป็นชีวิตหลังเกษียณที่ไม่เหี่ยวเฉา ไม่ป่วยง่าย ไม่ตายเร็ว เป็นการแก่เฒ่าอย่างมีคุณค่าและชราอย่างมีศักดิ์ศรี ซึ่งทั้งหมดพ่อผองกล่าวว่า "เป็นเพราะบารมีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงทำให้มีวันนี้ได้"
พ่อผาย สร้อยสระกลาง ปราชญ์ชาวบ้าน นักจัดการ จ.บุรีรัมย์
พ่อผาย สร้อยสระกลาง : 64 หมู่ที่ 4 ต.โคกล่าม อ.ลำปลายมาศ จ.บุรีรัมย์
ปรัชญาของเจ้าของบ้าน : อัตตาหิ อัตตาโน นาโถ แปลว่า ตนแลเป็นที่พึ่งแห่งตน
องค์ความรู้ที่ได้
เกษตรประณีต 1 ไร่ มิใช่เพียงรูปแบบที่เพียงจดจำหรือนำไปทำตาม แต่สิ่งทีสำคัญมากกว่านั้น คือ แนวคิดในการทำการเกษตร แนวคิดในการใช้ชีวิต ซึ่งหากผู้ปฏิบัติยึดเพียงรูปแบบการทำเกษตรแบบประณีตในแปลง การพึ่งตนเองอย่างยั่งยืนก็อาจไม่ประสบผล เกษตรประณีตจะสมบูรณ์ต้องประกอบด้วยหลักคิดในการทำการเกษตรผสานกับหลักคิดที่ต้องมีในตัวผู้ปฏิบัติ ความสำคัญในการพัฒนาคนจึงมาก่อน เกษตรประณีตเป็นสิ่งที่สอดคล้องกับระบบเศรษฐกิจพอเพียง เกษตรพอเพียงตามแนวพระราชดำริขององค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ เกษตรประณีตเป็นการทำให้คนลองใช้ความสามารถกับพื้นที่เล็กๆ ก่อน เมื่อมีความชำนาญแล้วก็ขยายไปสู่พื้นที่ที่มากกว่า 1 ไร่ มีการใช้ชีวิตอย่างพอเพียง ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ เมื่อทำไปก็จะพึ่งตนเองได้ ไม่ยากจน และสามารถปลดภาระหนี้สินได้
การทำเกษตรประณีตในมุมมองของพ่อผายต้องมี 4 ขั้นตอน
1. กำหนดเป้าหมายโดยที่ไม่เอาเงินเป็นตัวตั้ง เอาความสุขใจเป็นตัวตั้ง เอาความมีเป็นตัววัด มีในสิ่งที่จำเป็นในการดำรงชีวิตในพื้นที่ พืชผัก ไม้ผลยืนต้น ไม้ใช้สอย สัตว์เลี้ยง ฯลฯ
2. รวมพลังคนในบ้านและชุมชน เพื่อสร้างอาหารให้พลังแก่ตนเองและคนในแผ่นดิน
3. ต้องตั้งมั่น คือ รู้จักตัวเอง รู้จักผู้อื่น รู้จักสิ่งแวดล้อม เพื่อเข้าใจบทบาทหน้าที่ของตน
4. ต้องตั้งใจ ตั้งใจทำมาหากินเพื่อให้มีอยู่มีกิน พึ่งพาตัวเอง ค่อยๆ ลดหนี้ไป
รางวัลที่ได้รับ
พ่อผายได้รับฉายานามใหม่ว่า "ผู้ใหญ่บ้านหัวหมอ" ซึ่งผู้ใหญ่ผายก็น้อมรับไว้ และพาชาวบ้านเดินหน้าจนกระทั่งโครงการสำเร็จอย่างมาก ในที่สุดส่วนราชการต่างๆ ก็ยอมรับและนำป้ายของส่วนราชการมาสนับสนุนโครงการ
จุดเด่น
จุดเด่นของศูนย์เรียนรู้ของพ่อผาย สร้อยสระกลาง
1. เป็นศูนย์เรียนรู้ที่เน้นการพึ่งตนเองและพึ่งพากันเอง
2. มีการจัดการด้าน การขยายเครือข่ายอย่างชัดเจน ทั้งในระดับกลุ่ม หมู่บ้าน อำเภอ และจังหวัด
3. มีการจัดการสร้างเด็กรักถิ่นมาสืบทอด
4. มีการจัดการด้านกองทุนต่างๆ เช่น กองทุนออมน้ำ กองทุนวัวควาย กองทุนวัฒนธรรม เป็นต้น
5. มีการพัฒนาผู้นำรุ่นใหม่ๆ อย่างเป็นระบบ
ศูนย์เรียนรู้ของพ่อผาย สร้อยสระกลาง มีผู้มาศึกษาดูงานเป็นจำเดือนละ 10-30 คณะ โดยปี 2542 มีผู้มาศึกษาดูงาน 10,000 คนเศษ รูปแบบการขยายเครือข่ายสู่การพึ่งตนเองและพึ่งพากันเอง มีคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อม ต่อเนื่องไปถึงลูกหลาน เป็นประโยชน์อย่างมากต่อเกษตรกรที่สนใจรวมทั้งนักพัฒนาทั้งภาครัฐและองค์กรเอกชนที่สนใจ พาชาวบ้านเรียนรู้ตามแนวทางพระราชดำริ
1.2 จากแหล่งการเรียนรู้ต้นแบบ 31 แหล่ง ให้นิสิตประเมินแหล่งการเรียนรู้โดยเลือกมา 1 แหล่ง ในประเด็นดังนี้
สวนสัตว์เปิดเขาเขียว จังหวัดชลบุรี
ตอบ ชื่อของสัตว์ และลักษณะต่างๆของสัตว์ชนิดต่างๆ รวมถึงแหล่งที่มา แหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์แต่ละชนิดที่มีความแตกต่างกัน
1.2.2 นิสิตคิดว่าใคร คือ กลุ่มเป้าหมายหลัก / กลุ่มผู้เรียนหลัก ให้ระบุ
ตอบ นักเรียน นักศึกษาที่มาหาความรู้ และประชาชนทั่วไป
1.2.3 วิธีการจัดกระบวนการเรียนรู้สำหรับผู้เรียน/กลุ่มเป้าหมายนั้น ๆ
ตอบ เป็นการสาธิต และการแนะนำเพิ่มเติม การให้ผู้ที่มาศึกษาได้รับจากประสบการณ์ตรงจะเป็นวิธีที่เหมาะสม
1.2.4 รูปแบบ / วิธีการ / เทคนิคการนำเสนอ
ตอบ มีวิธีการสาธิตการให้อาหาร และมีการแสดงความสามารถของสัตว์ชนิดต่างๆ และตามสถานที่ที่มีสัตว์ก็จะมีป้ายอธิบายถึงความเป็นมา ชนิด ชื่อ ของสัตว์แต่ละชนิดด้วย นอกจากนั้นบางที่ก็มีเจ้าหน้าที่คอยให้ความรู้ต่างๆเพิ่มเติม
1.2.5 มีวิธีการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับวัตถุประสงค์และกลุ่มผู้เรียนอย่างไร
ตอบ กลุ่มผู้เรียนเป็นเด็กเยาวชนก็ควรมีการให้คำแนะนำใกล้ชิด และให้ประสบการณ์จริงที่สามารถจำได้ง่ายๆ
1.2.6 สามารถเชื่อมโยงกับการศึกษา ในระบบ นอกระบบ ตามอัธยาศัย ได้หรือไม่อย่างไร
ตอบ เป็นการเชื่อมโยงกับการศึกษาตามอัธยาศัย ซึ่งสามารถเรียนรู้ได้ตั้งแต่เด็กเล็กๆ จนถึงวัยชรา ในสวนสัตว์แห่งนี้มีทั้งการศึกษาค้นคว้าวิจัย โครงการต่างๆ และการอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่า อีกทั้งยังมีการสร้างความสมดุลระบบทางธรรมชาติ และยังเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจอีกด้วย
2. หลังจากศึกษาเนื้อหาแหล่งการเรียนรู้ประเภทบุคคลให้นิสิต Download Clip VDO เกี่ยวกับแหล่งเรียนรู้ประเภทบุคคล คนละ 2 ClipVDO พร้อมนำเสนอบน Weblog พร้อมอธิบาย องค์ความรู้ที่ได้/รางวัลที่ได้รับ/จุดเด่น
พ่อผอง เกตุพิบูลย์ ปราชญ์ชาวบ้าน และคุณครูนักพัฒนา
พ่อผอง เกตพิบูลย์ ปราชญ์ชาวบ้านจังหวัดขอนแก่น และคุณครูนักพัฒนาคนสำคัญ ผู้เจริญรอยตามพระยุคลบาท เรื่องเศรษฐกิจพอเพียงในการดำเนินชีวิต และเข้าถึงธรรมะบนรากฐานของความรัก ผู้ขยายเครือข่ายการเรียนรู้สู่การพึ่งตนเองของชาวบ้านโนนพริก แม้ว่าอายุล่วงเลยมาถึง 70 ปี พ่อผอง และแม่จันทรา เกตพิบูลย์ แห่งบ้านโนนพริก อำเภอพล จังหวัดขอนแก่น ดูเหมือนยิ่งนานวันยิ่งแข็งแรงขึ้นด้วยการร่วมแรงร่วมใจสร้างสวนจันทรา มาตั้งแต่ปี 2534 จนทำให้ทั้งสองท่านมีความสุขขึ้นมากทั้งกาย ใจ และสังคม รางวัลพระธาตุนาดูรทองคำที่ได้รับจากพระหัตถ์ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เมื่อ 21 ธันวาคม 2541 ที่ผ่านมาไม่เป็นเพียงความภาคภูมิใจของคนในครอบครัวของพ่อผอง เท่านั้น หากเป็นความภาคภูมิใจของพวกเราชาวเครือข่ายการเรียนรู้สู่การพึ่งตนเองทุกคน
พ่อผองเกิดเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน 2473 จบการศึกษาแล้วเริ่มอาชีพเป็นครูที่ดี ทั้งสายผู้สอนและสายผู้บริหารตั้งแต่ปี พ.ศ. 2494 จนเกษียณอายุในตำแหน่งครูใหญ่ เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2534 มีบุตรสาว 1 คน และบุตรชาย 5 คน
องค์ความรู้ที่ได้
การทำเกษตรประณีต เป็นการเปลี่ยนวิธีคิดใหม่ของเกษตรกร จากการคิดเพียง 1 ไร่ คือ ที่ดิน 1,600 ตารางเมตร ไม่มีการคำนวณและคำนึงถึงประโยชน์ที่จะได้มากนัก การคิดว่า 1 ไร่มี 1,600 ตารางเมตร หยาบเกินไป อาจจะต้องคิดเป็นตารางฟุต ตารางนิ้ว หรือตารางเซนติเมตรไปเลย เป็นการท้าทายให้ไม่คิดเฉพาะดิน แค่ใต้ดินก็สามารถปลูกพืชได้ เช่น ปลูกมันเทศซึ่งลงหัวในดิน เหนือดินขึ้นไป 2 ชั้น 3 ชั้น ก็มีต้นไม้มีนก และมีสัตว์ต่าง ๆ รอบ ๆ แปลงปลูกชะอมได้กว่า 500 ต้น เก็บเกี่ยวแต่ละต้นจะมีกินมากมาย มีเหลือแจกเพื่อน เหลือแจกนำไปขาย พื้นที่เหนือดินปลูกฟัก น้ำเต้า ในแปลงปลูกผักไม้ผล ไม้ใช้สอย พื้นที่ว่างเลี้ยงสัตว์ เพาะเห็ด เป็นต้น
รางวัลที่ได้รับ
พ่อผองได้รับรางวัลต่าง ๆ มากมาย ดังนี้
1. รางวัลโล่ห์สิงห์ทอง จากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย สาขาผู้นำอาชีพก้าวหน้า จังหวัดขอนแก่น ปี 2541 โดยสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดขอนแก่น
2.รางวัลพระราชทานพระธาตุนาดูนทองคำจากสมเด็จพระเพรัตนราชสุดาฯ เมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2541 โดยการคัดเลือกจากมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
3. เกียรติบัตรอาสาสมัครไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในชุมชนประจำปี 2541 โดยรัฐมนตรีกระทรวงยุติธรรม
4. เกียรติบัตร "ภูมิปัญญาท้องถิ่น" เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2542 โดยวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีจังหวัดขอนแก่น
5. เกียรติข้าราชการบำนาญดีเด่น ประจำปี 2542 โดยสำนักงานการประถมศึกษาอำเภอพล
6. เกียรติบัตรข้าราชการบำนาญดีเด่น ประจำปี 2542 โดยเขตพัฒนาคุณภาพการศึกษาทักษิณ (เขต 5)
7. รางวัลคนค้ำคูณเมืองขอนแก่น ประจำปี 2543 โดยมูลนิธิพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน เพื่อคุณภาพชีวิตดี จังหวัดขอนแก่น
8. เกียรติบัตรเกษตรผสมผสานสาขาไร่นาสวนผสม ประจำปี 2544 โดยสำนักงานการเกษตรภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
จุดเด่น
พ่อผองถือเป็นตัวอย่างของข้าราชการบำนาญที่ตั้งใจศึกษาเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยเฉพาะอย่างยิ่งแนวทางพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เรื่องเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวทางทฤษฎีใหม่ ทำให้ชีวิตดีขึ้นอย่างชัดเจน มีความหวัง มีความฝัน และมีแผนปฏิบัติการ มีผู้ทำตามอย่างใกล้ชิด 109 คน มีคนมาดูงานตั้งแต่ปี 2538 นับได้ถึง 3000 คนเศษ กลายเป็นชีวิตหลังเกษียณที่ไม่เหี่ยวเฉา ไม่ป่วยง่าย ไม่ตายเร็ว เป็นการแก่เฒ่าอย่างมีคุณค่าและชราอย่างมีศักดิ์ศรี ซึ่งทั้งหมดพ่อผองกล่าวว่า "เป็นเพราะบารมีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงทำให้มีวันนี้ได้"
พ่อผาย สร้อยสระกลาง ปราชญ์ชาวบ้าน นักจัดการ จ.บุรีรัมย์
พ่อผาย สร้อยสระกลาง : 64 หมู่ที่ 4 ต.โคกล่าม อ.ลำปลายมาศ จ.บุรีรัมย์
ปรัชญาของเจ้าของบ้าน : อัตตาหิ อัตตาโน นาโถ แปลว่า ตนแลเป็นที่พึ่งแห่งตน
องค์ความรู้ที่ได้
เกษตรประณีต 1 ไร่ มิใช่เพียงรูปแบบที่เพียงจดจำหรือนำไปทำตาม แต่สิ่งทีสำคัญมากกว่านั้น คือ แนวคิดในการทำการเกษตร แนวคิดในการใช้ชีวิต ซึ่งหากผู้ปฏิบัติยึดเพียงรูปแบบการทำเกษตรแบบประณีตในแปลง การพึ่งตนเองอย่างยั่งยืนก็อาจไม่ประสบผล เกษตรประณีตจะสมบูรณ์ต้องประกอบด้วยหลักคิดในการทำการเกษตรผสานกับหลักคิดที่ต้องมีในตัวผู้ปฏิบัติ ความสำคัญในการพัฒนาคนจึงมาก่อน เกษตรประณีตเป็นสิ่งที่สอดคล้องกับระบบเศรษฐกิจพอเพียง เกษตรพอเพียงตามแนวพระราชดำริขององค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ เกษตรประณีตเป็นการทำให้คนลองใช้ความสามารถกับพื้นที่เล็กๆ ก่อน เมื่อมีความชำนาญแล้วก็ขยายไปสู่พื้นที่ที่มากกว่า 1 ไร่ มีการใช้ชีวิตอย่างพอเพียง ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ เมื่อทำไปก็จะพึ่งตนเองได้ ไม่ยากจน และสามารถปลดภาระหนี้สินได้
การทำเกษตรประณีตในมุมมองของพ่อผายต้องมี 4 ขั้นตอน
1. กำหนดเป้าหมายโดยที่ไม่เอาเงินเป็นตัวตั้ง เอาความสุขใจเป็นตัวตั้ง เอาความมีเป็นตัววัด มีในสิ่งที่จำเป็นในการดำรงชีวิตในพื้นที่ พืชผัก ไม้ผลยืนต้น ไม้ใช้สอย สัตว์เลี้ยง ฯลฯ
2. รวมพลังคนในบ้านและชุมชน เพื่อสร้างอาหารให้พลังแก่ตนเองและคนในแผ่นดิน
3. ต้องตั้งมั่น คือ รู้จักตัวเอง รู้จักผู้อื่น รู้จักสิ่งแวดล้อม เพื่อเข้าใจบทบาทหน้าที่ของตน
4. ต้องตั้งใจ ตั้งใจทำมาหากินเพื่อให้มีอยู่มีกิน พึ่งพาตัวเอง ค่อยๆ ลดหนี้ไป
รางวัลที่ได้รับ
พ่อผายได้รับฉายานามใหม่ว่า "ผู้ใหญ่บ้านหัวหมอ" ซึ่งผู้ใหญ่ผายก็น้อมรับไว้ และพาชาวบ้านเดินหน้าจนกระทั่งโครงการสำเร็จอย่างมาก ในที่สุดส่วนราชการต่างๆ ก็ยอมรับและนำป้ายของส่วนราชการมาสนับสนุนโครงการ
จุดเด่น
จุดเด่นของศูนย์เรียนรู้ของพ่อผาย สร้อยสระกลาง
1. เป็นศูนย์เรียนรู้ที่เน้นการพึ่งตนเองและพึ่งพากันเอง
2. มีการจัดการด้าน การขยายเครือข่ายอย่างชัดเจน ทั้งในระดับกลุ่ม หมู่บ้าน อำเภอ และจังหวัด
3. มีการจัดการสร้างเด็กรักถิ่นมาสืบทอด
4. มีการจัดการด้านกองทุนต่างๆ เช่น กองทุนออมน้ำ กองทุนวัวควาย กองทุนวัฒนธรรม เป็นต้น
5. มีการพัฒนาผู้นำรุ่นใหม่ๆ อย่างเป็นระบบ
ศูนย์เรียนรู้ของพ่อผาย สร้อยสระกลาง มีผู้มาศึกษาดูงานเป็นจำเดือนละ 10-30 คณะ โดยปี 2542 มีผู้มาศึกษาดูงาน 10,000 คนเศษ รูปแบบการขยายเครือข่ายสู่การพึ่งตนเองและพึ่งพากันเอง มีคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อม ต่อเนื่องไปถึงลูกหลาน เป็นประโยชน์อย่างมากต่อเกษตรกรที่สนใจรวมทั้งนักพัฒนาทั้งภาครัฐและองค์กรเอกชนที่สนใจ พาชาวบ้านเรียนรู้ตามแนวทางพระราชดำริ
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น